Αναστασιματάριον νέον υπό Πέτρου Λαμπαδαρίου του Πελοποννησίου ~ επεξεργασθέν υπό Ζ. Α. Ζαφειροπούλου

Αναστασιματάριον νέον τονισθέν το πρώτον υπό Πέτρου Λαμπαδαρίου του Πελοποννησίου ~ επεξεργασθέν δε ήδη και επιδιορθωθέν κατ' αναλυτικώτερον, εμμελέστερον και κανονικώτερον τρόπον κατά τε την γραφήν και το μέλος υπό Ζ. Α. Ζαφειροπούλου. 

Αθήνα 1853

PDF 

Το Αναστασιματάριο αυτό αποτελεί την πρώτη ουσιαστική συμμετοχή στις εκδόσεις των εντύπων της βυζαντινής μουσικής στον ελλαδικό χώρο. Ακολουθεί βασικά το Αναστασιματάριο της έκδοσης του 1839 με έκδηλη, όμως, την προσπάθεια καλύτερης ρύθμισης και απόδοσης της έννοιας του κειμένου, κάτι που το επιτυγχάνει ο Ζ. Ζαφειρόπουλος σε αρκετά μεγάλο βαθμό. Οπωσδήποτε, η όλη εργασία του Αναστασιματαρίου αυτού αντικατοπτρίζει το πνεύμα και το ύφος της αθηναϊκής σοχολής της εποχής εκείνης. Θα μπορούσε να αποτελέσει το κλασικό βιβλίο αντί του Ιωάννου που επικράτησε μέχρι σήμερα. Σε ό,τι αφορά τα μέλη, καταγράφονται σχετικά πιο αναλυτική, σύμφωνα με την απόδοση του συγγραφέα. Τα εωθινά είναι κάπως παραλλαγμένα. Τα απόστιχα και οι αίνοι του τρίτου ήχου, του βαρύ, του πλαγίου τετάρτου και τα απόστιχα του τετάρτου, ο Ζ. Ζαφειρόπουλος τα καταχωρεί μόνο με ειρμολογικό μέλος, «μη παραδεχθείς», όπως αναφέρει στον πρόλογό του, την καινοτομία του Θεοδώρου Φωκαέα «ως άσκοπον και ενάντίαν των μέτρων του ρυθμού των ειρμών και ειρμολογικών μελών εν γένει» (βλ. πρόλογο, σ. ιδ´). Στο τέλος (σελ. 514-557) καταχωρεί τις σύντομες δοξολογίες του Μανουήλ και τη μία του Γεωργίου Κρητός.

Αρκετό, επίσης, ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα όσα αναφέρει ο Ζαφειρόπουλος στον πρόλογο του βιβλίου του, ως προς την απόδοση των μελών, από εκείνους που δεν γνώρισαν το παλαιό σύστημα. Αυτοί: «ή ψάλλουσιν όλως ασχημάτιστα και ξηρά, ή παρεισάγουσι σχηματισμούς όλως απρεπείς και ξένους εις την του Χριστού Εκκλησίαν.»

Βιβλιογραφία: Χατζηθεοδώρου Γεώργιος, Βιβλιογραφία της Εκκλησιαστικής Βυζαντινής Μουσικής, τόμ. Α´ (1998), αρ. 64, σ. 110